Gavagai.pl

ma budzić. Ma inspirować. Właściwe słowo we właściwej chwili może zmienić świat... umysłem i rękami gotowego na te słowa człowieka.

Gavagai to... repozytorium inspiracji: fragmentów książek, filmów i wierszy... opisów umysłów i czynów wielkich ludzi, których śladem warto podążać. To także repozytorium 25 tysięcy sentencji i aforyzmów.

Temat: Filozofia - galeria filozofów

„Słyszymy ciągle, że [od czasów greckich] filozofia nie zrobiła żadnych postępów [...]. Powodem jest to, że nie zmienił się nasz język i podsuwa nam wciąż te same pytania. Dopóki czasownika "być" jak czasowników „jeść” i „pić” [...], będziemy się stale rozbijać o te same przeszkody, przypatrując się światu w konfuzji.”
L. Wittgenstein, Big Typescript

Apel do adeptów
filozofii analitycznej

Jeśli masz i chcesz podzielić się swoimi opracowaniami, bądź treścią przygotowanego przez siebie referatu, proszę wyślij go do mnie e-mailem.

Słynni filozofowie i ich dorobek

- author -
- excerpt -
- author -
- author -
- excerpt -
- excerpt -
- author -
- author -
- excerpt -
- author -
- author -
- author -
- author -
- excerpt -
- author -
- author John Langshaw Austin -
- author -
- author Rudolf Carnap -
- author -
- author Donald Davidson -
- author -
- author Gottlob Frege -
- author -
- author Kurt Gödel(Goedel) -
- author -
- author Saul Kripke -
- author -
- author George Edward Moore -
- author -
- author Hilary Putnam -
- author -
- author Bertrand Russell -
- author -
- author Richard Rorty -
- author -
- author Hans Reichenbach -
- author -
- author Alfred Tarski -
- author -
- author Moritz Schlick -
- author -
- author John R. Searle -
- author -
- author Peter F. Strawson -
- author -
- author Alan Turing -
- author -
- author Gilbert Ryle -
- author -
- author Alfred North Whitehead -
- author -
- author Alfred J. Ayer -
- author -
- author Ernest Gellner -
- author -

Terminologia i słowniczek

Pozytywizm logiczny - jedynie analiza logiczna może udowodnić spójność i prawdziwość wypowiedzi; podstawowym pojęciem p.l. jest pojęcie sensu; twierdzenia powinny móc być sprawdzone (za pomocą rachunków / doświadczenia). Monizm neutralny - istnieją fragmenty świata, które nie są ani psychiczne, ani fizyczne

Redukcjonizm - możliwe jest obserwowanie świata na wielu poziomach. (Np. ASCII ART, obraz buciorów Van Gogha, chlor + sód = sól. Żeby poziomy wyższe redukowały się do niższych, musimy mieć teorie postępowania.

Atomizm logiczny - Wszystko co spostrzegamy, da się sprowadzić do przedmiotów prostych. Jest to wg Wittgensteina sprawa empiryczna. Ostensja jest nieprecyzyjna, nazwy są lepsze, ale też mają często charakter deskryptywny. Według Wittgensteina można znaleźć przedmioty tak małe, że nie dadzą się opisywać - tylko wskazać.. Wszystko co nie jest przedmiotem prostym, jest konfiguracją połączonych przedmiotów prostych. Zasadnicza zmiana w świecie zaszłaby wtedy, gdyby dodano nowe przedmioty proste.

Zagadnienia

- excerpt -

„Słyszymy ciągle, że [od czasów greckich] filozofia nie zrobiła żadnych postępów [...]. Powodem jest to, że nie zmienił się nasz język i podsuwa nam wciąż te same pytania. Dopóki czasownika "być"  jak czasowników „jeść” i „pić” [...], będziemy się stale rozbijać o te same przeszkody, przypatrując się światu w konfuzji.”

– To proste. PROM to chip z programowalną pamięcią tylko do odczytu – mówi Hiro. – Kiedy komputer wychodzi z fabryki, chip PROM jest pusty. Można na nim umieścić informacje, ale tylko raz. Nie da się tego powtórzyć, bo chip się unieczynnia. Informacja... program jest zamrożony na chipie, który tym samym zamienia się w hardware. Po wbiciu kodu do PROM-u można go odczytać, ale nie można go zmienić, nie można na nim pisać. Lagos twierdził zatem, że mózg nowo narodzonego człowieka nie ma jeszcze struktury – jak powiedzieliby relatywiści – więc gdy dziecko uczy się języka, rozwijający się mózg, buduje wokół niego stosowną konstrukcję. Język „wbija się” do hardware’u i staje się permanentną częścią głębokiej struktury mózgu, co, jak sądzę, zadowoliłoby uniwersalistów.

– Tak... Lagos ujął to podobnie.

– Rozumiem, że kiedy mówił o Enki jako o normalnej istocie ludzkiej obdarzonej nadprzyrodzonymi mocami, chodziło mu o to, że Enki w taki czy inny sposób dowiedział się, na czym polega związek między językiem a mózgiem, i nauczył się go wykorzystywać. Podobnie działa haker, który znając sekrety systemu komputerowego, pisze kontrolujące go kody – cyfrowe nam-shuby.

– Lagos mówił, że Enki posiadł umiejętność wchodzenia do wszechświata języka i oglądania go własnymi oczyma. Podobnie jak ludzie wchodzący do Metawersu. To dało mu moc tworzenia nam-shubów, które z kolei miały moc przekształcania funkcji mózgu i ciała.

– Dlaczego dzisiaj nikt czegoś takiego nie robi? Dlaczego w angielskim nie ma ładnych nam-shubów?

– Nie wszystkie języki są takie same, jak wykazał Steiner. Niektóre z nich lepiej od innych spełniają funkcje metaforyczne. Hebrajski, aramejski, grecki i chiński doskonale nadają się do gry słowami, przez co uzyskały trwały wpływ na rzeczywistość: „W Palestynie mieli Qiryat Sefer – «Miasto Liter», a w Syrii Byblos – «Miasto Ksiąg». W porównaniu z cywilizacjami posługującymi się tymi językami, inne wydają się «nieme» czy – jak w przypadku Egiptu – nie całkiem świadome twórczej i transformacyjnej potęgi języka”.

Lagos uważał, że sumeryjski był niezwykle potężnym językiem – przynajmniej przed pięcioma tysiącami lat.

– To znaczy, że był to język, który doskonale nadawał się do neurolingwistycznego hakerstwa Enki.

– Wcześni lingwiści, podobnie jak kabaliści, wierzyli w istnienie fikcyjnego języka Edenu – mowy Adama. Język ten sprawiał, że wszyscy rozumieli się doskonale, że komunikowali się bez przekłamań. Był to język Logosu – słowa, przy pomocy którego Bóg stworzył świat. W języku Edenu nazwanie jakiejś rzeczy równało się z jej stworzeniem. By znów zacytować Steinera: „Nasza mowa tkwi między pojmowaniem a prawdą niczym brudna szyba albo wykrzywione lustro. Język Edenu był natomiast idealnie czystą taflą szkła, przez którą przenikało światło całkowitego zrozumienia. Dlatego Babel był drugim Upadkiem”. A Izaak Ślepy – wczesny kabalista – powiedział... cytuję za tłumaczeniem Gershoma Scholema: „Mowa ludzka łączy się z mową boską, a wszystkie języki, już to niebiańskie, już to ludzkie, pochodzą z jednego źródła: Boskiego Imienia”. Praktycy kabały, czarownicy, nosili miano Ba’al Shem oznaczające „mistrza boskiego imienia”.

– Cały świat mówił językiem maszyny... – myśli głośno Hiro.

– Czy to kolejne porównanie?

– Język maszyny to mowa, przy pomocy której porozumiewają się komputery – tłumaczy. – Zapisuje się ją jedynkami i zerami, kodem binarnym. Wszystkie komputery są zaprogramowane, na najniższym poziomie, łańcuchami jedynek i zer. Programując w języku maszyny, kontrolujesz komputer w jego rdzeniu mózgowym – u podstawy jego egzystencji. W tym sensie jest to język Edenu. Ale praca nad językiem maszyny jest bardzo trudna, po jakimś czasie odbija ci szajba od zmagania się z rzeczami najprostszymi.

Dlatego powstał cały Babel języków programistów: FORTRAN, BASIC, COBOL, LISP, Pascal, C, PROLOG, FORTH. Rozmawiasz z komputerem w jednym z tych języków, a kawałek oprogramowania nazywany kompilatorem przekształca to na język maszyny. Z tym, że tak naprawdę nigdy nie wiadomo do końca, co robi kompilator. Nie wszystko wychodzi tak, jakbyś chciał. Pojawia się brudna szyba albo wykrzywione lustro. Doświadczony haker zaczyna rozumieć po jakimś czasie prawdziwe, wewnętrzne działania maszyny: umie przejrzeć na wylot język, w którym pisze, i potrafi dostrzec za nim sekrety funkcjonowania kodu binarnego. Staje się kimś w rodzaju Ba’al Shema.

– Lagos uważał, że legendy o języku Edenu odzwierciedlały, w sposób zniekształcony rzecz jasna, prawdziwe wydarzenia – mówi Bibliotekarz. – Były wyrazem nostalgii za czasami, w których wszyscy mówili po sumeryjsku; posługiwali się językiem przewyższającym wszystkie inne, które nastały później.

– Sumeryjski był naprawdę taki dobry?

– Współcześni lingwiści nic na ten temat nie wiedzą – odpowiada Bibliotekarz. – Wspomniałem już, że rekonstrukcja tego języka jest prawie niemożliwa. Lagos podejrzewał, że w tamtych czasach słowa miały inne działanie. Jeśli przyjąć, że język ojczysty człowieka wpływa na fizyczną strukturę jego rozwijającego się mózgu, to można zaryzykować stwierdzenie, że Sumerowie – porozumiewający się językiem radykalnie innym od tych, które istnieją dzisiaj – mieli mózgi zasadniczo różniące się od współczesnych. Lagos uważał,

że z tego powodu sumeryjski idealnie nadawał się do tworzenia i rozprzestrzeniania wirusów, że wirus wpuszczony do sumeryjskiego rozprzestrzeniał się gwałtownie i złośliwie, dopóki nie zaraził wszystkich.

Książki, którymi warto się zainteresować w tym temacie

Produktem filozofii są nie tezy filozoficzne, ale jasność tez.
Ludwig Wittgenstein
Słyszymy ciągle, że [od czasów greckich] filozofia nie zrobiła żadnych postępów [...]. Powodem jest to, że nie zmienił się nasz język i podsuwa nam wciąż te same pytania. Dopóki czasownika "być"  jak czasowników „jeść” i „pić” [...], będziemy się stale rozbijać o te same przeszkody, przypatrując się światu w konfuzji.
Ludwig Wittgenstein
Physics investigates the essential nature of the world, and biology describes a local bump. Psychology, human psychology, describes a bump on the bump.
Willard Van Orman Quine
Im więcej myślę o języku, tym bardziej zadziwia mnie to, że ludzie w ogóle rozumieją się nawzajem.
Kurt Gödel (Goedel)
Człowiek żyje w świecie idei. Każdy fenomen jest tak złożony, że człowiek nie jest w stanie zrozumieć go w całości. Wyodrębnia więc pewne cechy danego zjawiska tworząc nową ideę, a potem przedstawia ideę jakimś symbolem, słowem lub symbolem matematycznym. Ludzkie działania są niemal całkowicie reakcją na symbole. Kiedy myślimy, pozwalamy symbolom działać na inne symbole w pewien ustalony sposób – zgodnie z zasadami logiki lub matematyki. Jeśli symbole zostały wyodrębnione tak, że pod względem budowy są podobne do fenomenu, który reprezentują i jeśli działania na symbolach są podobne do budowy i porządku działań tego fenomenu w rzeczywistym świecie, jesteśmy psychicznie zdrowi. Jeśli nasze logiczno-matematyczne lub słowne symbole zostały źle dobrane, nie jesteśmy psychicznie zdrowi.
Robert A. Heinlein
Nie PATRZ na wszystkie rzeczy w laboratorium fizyki, nie SMAKUJ wszystkiego w laboratorium chemicznym. Nie WĄCHAJ wszystkiego w laboratorium medycznym... a najważniejsze, nie SŁUCHAJ wszystkiego na wydziale filozofii.
Bill Lye
Słowa to część działań, a nie lustro rzeczywistości
Wojciech Sady
Wszystko, co widzimy, widzimy przez okulary naszego języka.
(unknown)

Nota: http://www.kulturaihistoria.umcs.lublin.pl/aktualnosci/page/124 Kopczyński W., Trautman A., Czasoprzestrzeń i grawitacja, Warszawa 1981.

System językowy jako całość nie podlega empirycznemu sprawdzaniu. Nie został on przez nas wymyślony - nauczyliśmy się go. Jest on środowiskiem, w którym żyją nasze myśli - a przeto jego podstawy pozostają nieuświadomione.
Wojciech Sady

Nota: http://sady.up.krakow.pl/sady.coistnieje.htm

Słowa, jak powszechnie wiadomo, są wielkimi wrogami rzeczywistości.
Joseph Conrad

Treści powiązane

CO TO ZNACZY, ŻE COŚ ISTNIEJE?

Opracowanie tekstu Wojciecha Sady

Książki, które warto przeczytać

Joanna Odrowąż-Sypniewska: Zagadnienie nieostrości

FILOZOFIA ANALITYCZNA: literatura do egzaminu

LITERATURA OBOWIĄZKOWA:

1. Gottlob Frege: Pisma semantyczne, tłum. Bogusław Wolniewicz, PWN 1977: Wstęp B. Wolniewicz (vii-xxxii) Funkcja i pojęcie (18-44), Pojęcie i przedmiot (45-59), Sens i znaczenie (60-88), Co to jest funkcja? (89-100), Myśl – studium krytyczne (101-129)

2. Bertrand Russell:Problemy filozofii, tłum. Wojciech Sady, PWN 1995

3. George E. Moore: Z głównych zagadnień filozofii, tłum. Czesław Znamierowski 1967, rozdz. 2 i 6

4. Ludwig Wittgenstein: Tractatus logico-philosophicus, tłum. Bogusław Wolniewicz, PWN 1970, Dociekania filozoficzne, tłum. Bogusław Wolniewicz, PWN 1972.

5. Rudolf Carnap: Filozofia jako analiza języka nauki, tłum. Andrzej Zabłudowski, PWN 1969; rozdz.: Logiczna analiza potwierdzania i sprawdzania (85-117), Empiryczna analiza potwierdzania i sprawdzania (118-142), Konstrukcja systemu językowego (143-193)

6. Hans Reichenbach: Powstanie filozofii naukowej, tłum. Halina Krahelska, Książka i Wiedza 1960

7.Alfred J. Ayer: Problem poznania, tłum. Ewa König-Chwedeńczuk, PWN 1965; rozdziały: Sceptycyzm a pewność (44-105), Percepcja (106-169) Ja i Drugi (225-284)

8. Alfred Tarski: Pisma logiczno-filozoficzne, tom I, PWN 1995; rozdziały: Pojęcie prawdy w językach nauk dedukcyjnych {z 1932 roku} (9-12)

9. Karl R. Popper: Logika odkrycia naukowego, tłum. Urszula Niklas, PWN 1977; Słowo wstępne J. Kmity (11-19), rozdz. 1-6 (29-112)

10. Ernst Nagel, James R. Newman: Twierdzenie Gödla, tłum. Barbara Stanosz, PWN 1966

11. Andrew Hodges: Turing, tłum. Justyna Nowotniak, Amber1997

13. John Longshaw Austin: Mówienie i poznawanie, tłum. Bohdan Chwedeńczuk, PWN 1993: część Jak działać słowami (550-708)

14. P. T. Strawson: Indywidua; Próba metafizyki opisowej, tłum. Bohdan Chwedeńczuk, PAX 1980: 14-55; 84-134, 209-239

15. Gilbert Ryle: Czym jest umysł?, tłum. Witold Marciszewski PWN 1970

16. Willard Van Orman Quine: Z punktu widzenia logiki, tłum. Barbara Stanosz, rozdz. 1-2, PWN 1969

17. Donald Davidson: Eseje o prawdzie, języku i umyśle, tłum. Barbara Stanosz, PWN 1992; rozdz 1,4,8,9

18. Saul Kripke: Nazywanie a konieczność, tłum. Bohdan Chwedeńczuk, PAX 1988

19. John R. Searle: Czynności mowy, tłum. Bohdan Chwedeńczuk, PAX 1987

20. Richard Rorty: Przygodność, ironia, solidarność, tłum. Waclaw J. Popowski, Spacja 1996


LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA:

1. Ray Monk: Russell, tłum. J. Hołówka, Amber 1997

2. David Pears: Wittgenstein, tłum. Katarzyna Gurczyńska i Jacek Górczyński, Prószyński i Ska 1999

3. P.M.S. Hacker: Wittgenstein, tłum. J. Hołówka, Amber 1997

5. Bogusław Wolniewicz: Rzecz i fakty; Wstęp do pierwszej filozofii Wittgensteina, PWN 1968.

6. Ernest Gellner: Słowa i rzeczy, tłum. Teresa Hołówka, KiW 1984

7. Hanna Buczyńska: Koło wiedeńskie; Początek neopozytywizmu, Wiedza Powszechna 1960

8. Artur Koterski (wybór + oprac.): Spór o zdania protokolarne, Aletheia 2000

9. Oswald Hanfling: Ayer, tłum. Mikołaj Hernik, Amber 1997

10. Andrew Hodges: Enigma, tłum. Wiktor Bartol, Prószyński i Ska 2002

11. Tadeusz Kotarbiński: Wybór pism, PWN 1958, tom II

12. Kazimierz Ajdukiewicz: Język i poznanie, PWN 1985; tom I

13. Józef M. Bocheński: Logika i filozofia, oprac. Jan Parys, PWN 1993

14. Jan Woleński: Filozoficzna szkoła lwowsko-warszawska, PWN 1985; (5-253) oraz (296-317)

15. Jerzy Pelc: Logika i język; Studia z semiotyki logicznej, PWN 1967: artykuły Reichenbacha, Russella, Blacka, Strawsona, Goodmana, Geacha, Ryle'a i Carnapa.

16. Karl R. Popper: Wiedza obiektywna: Ewolucyjna teoria epistemologiczna, tłum. Adam Chmielewski PWN 1992

17. Willard Van Orman Quine: Na tropach prawdy, tłum. Barbara Stanosz, Spacja 1997

18. Jakko Hintikka: Eseje logiczno-filozoficzne, tłum. Adam Grobler, PWN 1992

19. John R. Searle: Umysł, mózg i nauka, tłum. Jerzy Bobryk, PWN-Logos 1995

20. Bohdan Chwedeńczuk (oprac.): Filozofia umysłu, Aletheia 1995

Chińska sztuka wojny i stosowania forteli - Piotr Plebaniak

36 forteli - Chińska sztuka podstępu, układania planów i skutecznego działania

Piękne chińskie sentencje i chińskie przysłowia - Piotr Plebaniak

Starożytna mądrość chińska - Zbiór 81 pięknych sentencji i cytatów, które są jednocześnie kluczem do zrozumienia chińskiej mentalności i chińskiej kultury

Zobacz wszystkie książki autora Gavagai.pl